Çelik malzeme karşılığı, aynı çeliğin farklı ülke ve kurum standartlarındaki adıdır. Örneğin Avrupa'da 42CrMo4 (1.7225) olarak bilinen ıslah çeliği, Amerika'da AISI 4140, Japonya'da JIS SCM440 olarak anılır. Bu karşılıklar kimyasal bileşim ve mekanik özellikler bakımından yakın, ancak çoğu zaman birebir aynı değildir. Bu yüzden karşılık tabloları malzeme seçiminde yol gösterir; kritik parçalarda ilgili standardın sınır değerleri ayrıca kontrol edilmelidir.
Standartlar Çeliği Nasıl Adlandırır?
- EN 10027-1 (kısa ad): Yapı çeliklerinde harf ve akma dayanımı (S235, S355), alaşımlı çeliklerde karbon ve alaşım elementleri (42CrMo4) kullanılır.
- EN 10027-2 (malzeme numarası): 1.xxxx biçimindedir. İlk iki hane çelik grubunu gösterir: 1.0xxx alaşımsız temel ve kalite çelikleri, 1.1xxx alaşımsız özel çelikler, 1.2xxx takım çelikleri, 1.4xxx paslanmaz çelikler, 1.7xxx krom ve krom-molibden alaşımlı çelikler, 1.8xxx krom-vanadyum gibi diğer alaşımlı çelikler.
- Eski DIN adları: St37, St52, Ck45 gibi adlar EN standartlarıyla yürürlükten kalkmıştır, ancak piyasada hâlâ yaygın olarak kullanılır.
- AISI / SAE: Dört haneli sistemde ilk iki hane alaşım ailesini (10xx sade karbonlu, 41xx krom-molibden, 43xx nikel-krom-molibden, 51xx kromlu, 61xx krom-vanadyum), son iki hane ise yüzde karbon oranının yüz katını gösterir. Örneğin 1045 yaklaşık yüzde 0,45 karbon içerir.
- JIS: Japon standardıdır. Örneğin SS400 genel yapı çeliği, S45C karbon çeliği, SCM440 krom-molibden çeliği, SUS304 paslanmaz çeliktir.
Yapı Çelikleri
| EN adı | Malzeme no. | Eski DIN | ASTM (yaklaşık) | JIS (yaklaşık) |
|---|---|---|---|---|
| S235JR | 1.0038 | St 37-2 | A283 Gr. C | SS400 |
| S275JR | 1.0044 | St 44-2 | A36 | SS400 |
| S355J2 | 1.0577 | St 52-3 | A572 Gr. 50 | SM490A |
| S355MC | 1.0976 | QStE 340 TM | — | — |
| S420MC | 1.0980 | QStE 420 TM | — | — |
Karbon ve Islah Çelikleri
| EN adı | Malzeme no. | Eski DIN | AISI / SAE | JIS |
|---|---|---|---|---|
| C22E | 1.1151 | Ck22 | 1020 | S20C |
| C45E | 1.1191 | Ck45 | 1045 | S45C |
| C55E | 1.1203 | Ck55 | 1055 | S55C |
| C60E | 1.1221 | Ck60 | 1060 | S58C |
| 16MnCr5 | 1.7131 | 16MnCr5 | 5115 | — |
| 42CrMo4 | 1.7225 | 42CrMo4 | 4140 | SCM440 |
| 34CrNiMo6 | 1.6582 | 34CrNiMo6 | 4340 | SNCM439 |
Yay Çelikleri
| EN adı | Malzeme no. | Eski DIN | AISI / SAE | JIS (yaklaşık) |
|---|---|---|---|---|
| C67S | 1.1231 | Ck67 | 1070 | — |
| C75S | 1.1248 | Ck75 | 1075 | SK75 |
| 51CrV4 | 1.8159 | 50CrV4 | 6150 | SUP10 |
Paslanmaz Çelikler
| EN adı | Malzeme no. | AISI | JIS | Yapı |
|---|---|---|---|---|
| X10CrNi18-8 | 1.4310 | 301 | SUS301 | Östenitik |
| X5CrNi18-10 | 1.4301 | 304 | SUS304 | Östenitik |
| X2CrNi18-9 | 1.4307 | 304L | SUS304L | Östenitik |
| X5CrNiMo17-12-2 | 1.4401 | 316 | SUS316 | Östenitik |
| X2CrNiMo17-12-2 | 1.4404 | 316L | SUS316L | Östenitik |
| X6Cr17 | 1.4016 | 430 | SUS430 | Ferritik |
| X20Cr13 | 1.4021 | 420 | SUS420J1 | Martenzitik |
Takım Çelikleri
| EN adı | Malzeme no. | AISI | JIS | Kullanım |
|---|---|---|---|---|
| X153CrMoV12 | 1.2379 | D2 | SKD11 | Soğuk iş kalıpları, kesme bıçakları |
| X40CrMoV5-1 | 1.2344 | H13 | SKD61 | Sıcak iş kalıpları, döküm kalıpları |
Karşılık Tablosu Kullanırken Dikkat
- Karşılıklar yaklaşıktır. Örneğin S235JR ile ASTM A36'nın akma dayanımı (235 MPa ve 250 MPa) farklıdır; tasarım hesabında kullanılan standardın değeri esas alınır.
- Teslim durumu önemlidir. Aynı kalite normalize, ıslah edilmiş veya tavlı olarak farklı mekanik değerler gösterir.
- Sertifika isteyin. Kritik parçalarda EN 10204 3.1 muayene belgesiyle kimyasal analiz ve mekanik değerleri doğrulayın.
Malzemeleri adına göre karşılaştırmak için çelik kalite denkliği aracımızı, yassı ürünlerde Erdemir kodlarının karşılıkları için sac kalite özellikleri sayfamızı kullanabilirsiniz. Yapı çeliklerinin ayrıntıları için ST37 ve ST52 farkı yazımıza göz atabilirsiniz.
İlgili Ürünlerimiz
42CrMo4, C45 (CK45), 51CrV4, 301 kalite ve 420 kalite paslanmaz çelik ürünlerimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
42CrMo4'ün AISI karşılığı nedir?
42CrMo4 (1.7225) çeliğinin AISI/SAE karşılığı 4140, JIS karşılığı SCM440'tır.
C45'in AISI karşılığı nedir?
C45E (eski adı Ck45, 1.1191) çeliğinin AISI/SAE karşılığı 1045, JIS karşılığı S45C'dir.
1.4301 hangi paslanmaz çeliktir?
1.4301, X5CrNi18-10 östenitik paslanmaz çeliğin malzeme numarasıdır ve AISI 304'e karşılık gelir.
