Galvanizli sac, korozyona karşı yüzeyi çinko ile kaplanmış çelik sactır. En yaygın türü, soğuk haddelenmiş çelik bandın sürekli hatta erimiş çinko banyosundan geçirilmesiyle üretilen sıcak daldırma galvanizli sactır ve TS EN 10346 standardına göre üretilir. Bu standarttaki DX51D+Z275 gibi bir tanım; çelik kalitesini (DX51D), kaplama türünü (Z: çinko) ve iki yüzeydeki toplam kaplama kütlesini (275 g/m²) birlikte belirtir.
Çinko Çeliği Nasıl Korur?
Çinko iki şekilde koruma sağlar. Birincisi, çeliği ortamdan ayıran bir bariyer oluşturur. İkincisi, çinko çelikten daha aktif bir metal olduğu için çizik ve kesim kenarı gibi küçük açıklıklarda kendisi korozyona uğrayarak çeliği katodik olarak korur. Bu nedenle galvanizli sacda küçük hasarlar boya gibi hemen paslanmaya yol açmaz.
EN 10346 Kalite Tanımları
| Grup | Kaliteler | Kullanım |
|---|---|---|
| Şekillendirme ve çekme | DX51D, DX52D, DX53D, DX54D, DX56D, DX57D | DX51D bükme ve profilleme; numara büyüdükçe derin çekme kabiliyeti artar |
| Yapısal çelikler | S220GD, S250GD, S280GD, S320GD, S350GD | Taşıyıcı profiller, aşık, raf sistemleri; sayı minimum akma dayanımıdır (MPa) |
| Yüksek dayanımlı | HX260LAD, HX300LAD, HX340LAD ve üzeri | Otomotiv ve hafif yapı parçaları |
Erdemir'in galvanizli ürün kodlarından bazıları: 1311 DX51D+Z, 1312 DX52D+Z, 1314 DX54D+Z, 1325 S250GD+Z ve 1335 S350GD+Z. Diğer kodlar için Erdemir sac kalite numaraları yazımıza bakabilirsiniz.
Kaplama Türleri
- Z: Saf çinko kaplama. En yaygın galvanizli sac türüdür.
- ZF: Çinko-demir alaşım kaplama (galvannealed). Boya ve kaynak uygunluğu iyidir; otomotivde kullanılır.
- ZA: Yaklaşık yüzde 5 alüminyum içeren çinko-alüminyum kaplama.
- AZ: Yaklaşık yüzde 55 alüminyum içeren alüminyum-çinko kaplama (alüzinc). Isı ve atmosferik korozyona dayanımı yüksektir.
- ZM: Çinko-magnezyum kaplama. Aynı kaplama kütlesinde daha yüksek korozyon direnci sunar.
Kaplama Kütlesi ve Kalınlığı
Z harfinden sonraki sayı, iki yüzeydeki toplam minimum kaplama kütlesini g/m² cinsinden gösterir. Tek yüzeydeki yaklaşık kalınlık şöyledir:
| Kaplama | Toplam kütle (g/m², iki yüz) | Tipik kalınlık (µm, tek yüz) |
|---|---|---|
| Z100 | 100 | 7 |
| Z140 | 140 | 10 |
| Z200 | 200 | 14 |
| Z275 | 275 | 20 |
| Z350 | 350 | 25 |
| Z450 | 450 | 32 |
| Z600 | 600 | 42 |
İç mekân ve kuru ortamlarda Z100–Z140 yeterli olabilirken, dış cephe, çatı ve nemli ortamlarda Z275 ve üzeri tercih edilir.
Galvanizli Sac Ne Kadar Dayanır?
Çinkonun yıllık korozyon hızı ortamın korozivite sınıfına bağlıdır. ISO 9223'e göre bu hız, orta korozif C3 ortamında (kentsel alanlar, hafif sanayi) yaklaşık 0,7–2,1 µm/yıl, yüksek korozif C4 ortamında (sanayi bölgeleri, kıyı) 2,1–4,2 µm/yıldır. Buna göre tek yüzde yaklaşık 20 µm kaplaması olan Z275 sac, C3 ortamında kabaca 10 ile 28 yıl arasında koruma sağlar. Ömrü uzatmak için daha yüksek kaplama kütlesi veya galvaniz üzerine boya (dupleks sistem) kullanılabilir.
Yüzey Özellikleri
- Çiçek yapısı: N (normal çiçekli) veya M (minimize çiçekli). Boyanacak yüzeylerde minimize çiçek tercih edilir.
- Yüzey kalitesi: A, B ve C. B ve C, görünür ve boyanacak yüzeyler için daha iyi yüzey sunar.
- Yüzey işlemi: Kromatlama, yağlama veya fosfatlama, depolama ve nakliyede beyaz pas oluşumunu sınırlar.
Ağırlık, Kesim ve Kaynak
EN 10143'e göre kaplamalı sacın nominal kalınlığı kaplamayı da içerdiğinden, galvanizli sacın ağırlığı pratikte aynı kalınlıktaki siyah sacla hemen hemen aynıdır. Hesap için sac ağırlık tablosu yazımızı kullanabilirsiniz. Galvanizli sac lazerle temiz şekilde kesilebilir. Kaynak sırasında çinko buharı oluştuğu için iyi havalandırma ve uygun kişisel koruyucu donanım şarttır.
Kullanım Alanları
- Çatı ve cephe kaplamaları, trapez ve sandviç panel
- Havalandırma kanalları ve klima sistemleri
- Beyaz eşya gövdeleri, elektrik panoları
- Soğuk şekillendirilmiş C ve Z profiller, raf sistemleri
- Otomotiv ve tarım ekipmanları
Galvanizli Sac Kesim Hizmeti
Galvanizli saclarınızı CNC lazer kesim ile ölçünüze göre kesip CNC abkant büküm ile şekillendiriyoruz. Kalite özelliklerini incelemek için sac kalite özellikleri sayfamızı kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
DX51D+Z275 ne demek?
DX51D, bükme ve profillemeye uygun şekillendirme çeliğidir; Z275, iki yüzde toplam en az 275 g/m² çinko kaplama anlamına gelir. Bu, tek yüzde yaklaşık 20 µm kaplamaya karşılık gelir.
Galvanizli sac paslanır mı?
Çinko kaplama zamanla korozyona uğrar, ancak bu süreçte çeliği korur. Kaplama tükendikten sonra çelik paslanmaya başlar. Süre, kaplama kütlesine ve ortama bağlıdır.
Galvanizli sac ile DKP sac arasındaki fark nedir?
DKP, kaplamasız soğuk haddelenmiş sactır ve korozyona karşı boya veya kaplama gerektirir. Galvanizli sac ise çinko kaplama sayesinde korozyona karşı korunmuş olarak gelir.
