Domex, SSAB'nin soğuk şekillendirmeye uygun, yüksek mukavemetli sıcak haddelenmiş çelikleri için kullandığı ticari addır. Bu çelikler TS EN 10149-2 standardındaki termomekanik haddelenmiş MC kalitelerine karşılık gelir: S355MC, S420MC, S500MC ve S700MC gibi. Addaki sayı minimum akma dayanımını (MPa) gösterir. Domex saclar; yüksek dayanımlarına rağmen kolay bükülebilmeleri ve iyi kaynak edilebilmeleri sayesinde hafif ve dayanıklı yapı elemanlarında tercih edilir.
MC Kodu Ne Anlama Gelir?
EN 10149-2'de M, çeliğin termomekanik haddeleme ile üretildiğini; C ise soğuk şekillendirmeye (bükme, profilleme, presleme) uygun olduğunu belirtir. Termomekanik haddeleme ve mikro alaşımlama (Nb, V, Ti) sayesinde ince taneli bir yapı elde edilir. Bu yapı, düşük karbon içeriğiyle yüksek dayanımı bir arada sunar.
Domex (EN 10149-2) Kaliteleri
| Kalite | Malzeme no. | Min. akma dayanımı | Çekme dayanımı |
|---|---|---|---|
| S315MC | 1.0972 | 315 MPa | 390 – 510 MPa |
| S355MC | 1.0976 | 355 MPa | 430 – 550 MPa |
| S420MC | 1.0980 | 420 MPa | 480 – 620 MPa |
| S460MC | 1.0982 | 460 MPa | 520 – 670 MPa |
| S500MC | 1.0984 | 500 MPa | 550 – 700 MPa |
| S550MC | 1.0986 | 550 MPa | 600 – 760 MPa |
| S600MC | 1.8969 | 600 MPa | 650 – 820 MPa |
| S650MC | 1.8976 | 650 MPa | 700 – 880 MPa |
| S700MC | 1.8974 | 700 MPa | 750 – 950 MPa |
SSAB, 700 MPa ve üzeri yüksek mukavemetli yapı çeliklerini günümüzde Strenx markasıyla sunmaktadır (örneğin Strenx 700MC). Erdemir'in ürün gamında da benzer kaliteler bulunur; örneğin 4936 kalite S355MC karşılığıdır.
S420MC Malzeme Karşılığı
S420MC, eski Alman çelik-demir yaprağı SEW 092'deki QStE 420 TM kalitesinin güncel karşılığıdır; malzeme numarası 1.0980'dir. Benzer şekilde S355MC'nin eski karşılığı QStE 340 TM, S500MC'ninki QStE 500 TM'dir. Bu kaliteler genel yapı çeliklerinin (S355J2 gibi) aksine soğuk şekillendirme için optimize edilmiştir; aynı akma dayanımında daha küçük büküm yarıçaplarına izin verirler.
Domex Sacın Avantajları
- Ağırlık tasarrufu: Yüksek dayanım, aynı yük için daha ince sac kullanmayı sağlar. Bu da araç ve ekipmanlarda ağırlığı ve yakıt tüketimini azaltır.
- Şekillendirilebilirlik: Düşük karbon ve ince tane yapısı sayesinde dar yarıçaplarda çatlamadan bükülebilir.
- Kaynak edilebilirlik: Düşük karbon eşdeğeri nedeniyle genellikle ön tav gerektirmeden kaynak edilebilir.
- Lazer kesime uygunluk: Temiz yüzey ve homojen yapı, lazer ve plazma kesimde düzgün kesim kenarı sağlar.
Kullanım Alanları
- Kamyon ve römork şasileri, damper kasaları
- Vinç bomları ve kaldırma ekipmanları
- Tarım makineleri ve iş makinesi parçaları
- Soğuk şekillendirilmiş profiller, raf ve depolama sistemleri
- Otomotiv yan sanayi parçaları
İşlerken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Büküm yarıçapı; kaliteye, kalınlığa ve bükme yönüne (haddeleme yönüne dik veya paralel) göre değişir. Dayanım arttıkça gereken minimum iç büküm yarıçapı ve geri yaylanma da artar. Bu nedenle üreticinin veya standardın önerdiği yarıçaplara uyulmalı, abkant takımları buna göre seçilmelidir. Konuyla ilgili ayrıntılar için CNC abkant büküm yazımıza bakabilirsiniz.
Domex Sac Tedariki
Stoklarımızdaki Domex sac ürünleri için ürün sayfamızı inceleyebilir, yüksek dayanımlı diğer seçenekler için Strenx sayfamıza göz atabilirsiniz. Kesim ve büküm ihtiyaçlarınız için teklif alabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Domex sac nedir?
Domex, SSAB'nin soğuk şekillendirmeye uygun, yüksek mukavemetli sıcak haddelenmiş çelik markasıdır ve EN 10149-2 MC kalitelerine (S355MC–S700MC) karşılık gelir.
S420MC'nin karşılığı nedir?
S420MC, eski SEW 092 standardındaki QStE 420 TM kalitesine karşılık gelir; malzeme numarası 1.0980'dir.
Domex ile S355J2 arasındaki fark nedir?
S355MC ve S355J2'nin minimum akma dayanımı aynıdır. Ancak MC kalitesi termomekanik haddelenmiş ve soğuk şekillendirme için optimize edilmiştir, bu yüzden daha dar yarıçaplarda bükülebilir.
